Een bijzonder lang weidevogelseizoen

Vooruitlopend op de Slotavond van het weidevogelseizoen a.s. 8 november in De Rijper Eilanden alvast een terugblik.

Het weidevogelseizoen van 2018 is al even ten einde. Er kan al voorzichtig geconcludeerd worden dat het een goed jaar is geweest voor de weidevogels in het werkgebied van Water, Land & Dijken. Zo’n 400 boeren hebben zich samen met 650 vrijwilligers op bijna 5.300 ha met hart en ziel ingezet voor de grutto en andere soorten.

Weersomstandigheden cruciaal voor weidevogels
De koude periode aan het begin van dit jaar leek een negatief effect te hebben op de weidevogels. De kieviten die al kuikens hadden moesten hard werken aan de overleving van hun kroost. Maar de goede weersomstandigheden daarna én de bereidheid van de boeren om een laagje water in greppels of op het land te zetten, zorgde voor voldoende voedsel voor de vogels. Tijdens het seizoen is ook nog 500 ha last minute beheer afgesloten: boeren stelden het maaien op het laatste moment uit om de weidevogels te kunnen laten schuilen in deze percelen.

Bepalen van het broedsucces
In een aantal polders hebben vrijwilligers van Water, land & Dijken de broedresultaten in kaart gebracht. Om een weidevogelpopulatie in stand te houden is een broedsucces van 50% noodzakelijk. In een deel van de getelde polders bleek het broedsucces (ver) boven de dit percentage te liggen. In enkele werd dit cijfers niet gehaald.

Grutto’s en tureluurs
Bij het bepalen van het broedsucces spelen veel factoren een rol. Veld coördinator Frans Parmentier van Water, Land & Dijken: ”In de Krommeniërwoudpolder en polder Krommeniedijk bleven de vogels langs hangen, andere gebieden waren snel leeg, zoals Westzanerveld. Hier verdwenen de grutto’s snel, waarschijnlijk door de komst van een vossengezin.”  Hij zag dat de tureluurs op veel plekken wel langer bleven rondhangen met hun kuikens. “De tureluur is een dankbare soort die het vrijwel altijd goed doet.”

Veel last van predatie

Ondanks de positieve indruk ondervinden sommige gebieden veel last van predatie. De agrarische natuurvereniging werkt samen met de Wildbeheereenheden intensief aan het tegengaan van de aanwezigheid van roofvijanden van weidevogels. Verruiming van regelgeving zou hierbij helpen, maar is een traject dat nog veel inspanning vergt.

Wilt u meer weten? Dan kunt u terecht bij Martine Bijman, m.bijman@waterlandendijken.nl

Start aanleg Natuurvriendelijke Oevers

Op 15 augustus 2018 zijn we gestart in de Zeevang met Fase 1 van de aanleg van natuurvriendelijke oevers vanuit POP3 subsidie. We doen dit met 2 doelen. Voor de boer stopt dit de afkalving van zijn percelen en door de aanplant van riet en liesgras creëren we meer biodiversiteit.

In Fase 1 gaan we ongeveer 12 km aanleggen in de polders Zeevang, Eilandspolder, Veenpolder, gebied Uitgeest en Waterland Oost.

Inmiddels is ook fase 2 (aanleg 2019) opgestart. Een aantal leden doet al mee, maar er is nog ruimte voor meer aanleg.

Wilt u meer weten? Bel of mail naar Els Wennekers, e.wennekers@waterlandendijken.nl, 0299-437463.

Dit project is mogelijk gemaakt door POP3 Kleurrijke linten voor betere waterkwaliteit, Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.

Speciaal voor leden

IPV Excursie speciaal voor leden van Water, Land & Dijken, vrijdagmiddag 7 september

Water, Land & Dijken werkt samen met Landschap Noord-Holland aan het Innovatieprogramma Veen (IPV), Het doel van het IPV is het terugdringen van bodemdaling met 90%. Dit door middel van rendabele landbouw.

Excursie naar de proeflocatie

Speciaal voor onze leden organiseren wij op vrijdag 7 september a.s. een excursie naar de IPV proefpercelen op het bedrijf van Elmer Kramer in Assendelft. In deze percelen zijn drukdrains aangelegd. Met deze drukdrains kan de grondwaterstand, onafhankelijk van het slootwaterpeil, actief gestuurd worden. Meer over dit project kunt u vinden op de website van het Innovatieprogramma Veen.

Wilt u deelenemen aan deze excursie? Opgeven is verplicht, graag via secretariaat@waterlandendijken.nl
Er is een beperkt aantal plaaten beschikbaar.

Programma
De excursie vindt plaats op vrijdag 7 september van 13.00 tot 16.30 uur. Het pogramma is als volgt:
13.00 – 14.00 uur ontvangst met koffie/thee en broodjes in het Wapen van Assendelft, Dorpsstraat 533.
14.00 – 15.30 uur veldbezoek aan proeflocatie
15.30 – 16.30 uur napraten

Meer informatie?
Meer weten of vragen neem contact op met Martine Bijman, m.bijman@waterlandendijken.nl of 0299-437463.

INNOVATIEPROGRAMMA VEEN wordt gefinancierd door de provincie Noord-Holland, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en de Gebiedscommissie Laag-Holland.  

 

Investeren voor succes weidevogels in 2019

Eén van de factoren voor een succesvol weideseizoen is een open landschap. De predatoren van weidevogels gebruiken bomen, bosjes en verruigde rietkragen die midden in het weidevogelgebied liggen als uitkijkpost, dekking en nestgelegenheid. Door het verwijderen van deze elementen zorgen we voor een open landschap waarin weidevogels meer kans hebben.

Subsidie
Het is nu al mogelijk om te investeren in het broedseizoen van volgend jaar. Er is namelijk subsidie beschikbaar voor het rooien van bomen, bosjes en verruigde rietkragen. Deze subsidie valt onder Kwaliteitsimpuls Noord-Holland en kunt u aanvragen bij Water, Land & Dijken.

De werkzaamheden voor het rooien van bomen, bosjes en rietkragen kunt u laten uitvoeren door een loonwerker en hiervoor een offerte laten maken. Ook u eigen arbeid mag u hierin meenemen.

Stappenplan

  1. Inventariseer welke bomen, bosjes etc. de openheid in het land belemmeren.
  2. Vraag een offerte aan bij bijv. een loonweker voor het verwijderen hiervan.
  3. Evt. kapvergunning. (De kosten hiervoor kunnen worden meegenomen in de aanvraag.)
  4. Mail alles naar Water, Land & Dijken
  5. Bij voldoende aanvragen wordt de subsidieaanvraag door WLD ingediend bij de provincie.
  6. Uitvoeren van de werkzaamheden
  7. Uitkering van het subsidiebedrag.

Voor meer informatie kunt u terecht bij Tanja Verbij, t.verbij@waterlandendijken.nl of 06-25517727

.

 

 

 

Nomineer een boer voor de Gouden Grutto Pul

In november reikt Water, Land en Dijken de jaarlijkse Gouden Grutto Pul uit aan de boer die op een bijzonder goede manier heeft gezorgd voor de bescherming van de weidevogels op zijn of haar bedrijf, in samenwerking met de vrijwilligers.

Kent u een boer kent  beste weidevogelbeschermer van het jaar? Geef hem of haar dan op voor de Gouden Grutto Pul 2018.  Dat kan heel eenvoudig: geef voor 1 september de naam van de boer of de naam van zijn/haar bedrijf met eventueel een korte motivatie door aan het secretariaat van Water Land & Dijken, via   info@waterlandendijken.nl.  Het kan ook telefonisch (0299-437463) of per post: Slenkstraat 70 , 1441 MS Purmerend

Prijsuitreiking

Een jury zal uit de inzendingen 3 boeren nomineren en op de slotavond van het weidevogelseizoen in november de winnaar bekend maken. Die winnaar ontvangt een fraaie bokaal en   € 250,- om samen met de betrokken vrijwilligers te besteden aan bijvoorbeeld extra maatregelen voor weidevogelbescherming zoals een vossenraster, of voor een gezellig etentje  met elkaar.

Boeren die in voorgaande jaren zijn genomineerd, kunnen ook dit jaar weer meedoen. Vrijwilligers, collegaboeren of andere direct betrokkenen kunnen een boer/bedrijf nomineren.

 

Gele ratelaar rukt op

Het is een verrassend gezicht, die gele waas over een perceel, maar in sommige polders is het de parasiet van het gebied: de gele ratelaar. De plant doet het goed op percelen met kort gras. Zijn wortels vergroeien met de omringende planten waar hij voedingsstoffen uit opzuigt. De ratelaar houdt niet van drijfmest, maar ook op te schrale percelen groeit hij niet. Je kunt hem dus tegenkomen op licht bemeste percelen, maar alleen bij kort gras.

Niet giftig, wel bitter
In de plant komt de stof aucubine voor die zorgt voor een bittere smaak. Om die reden wil het vee de plant niet eten. Maar de ratelaar is ook niet giftig voor het vee.

Verminderen van de gele ratelaar
De ratelaar is 1-jarig en behoudt zijn kiemkracht maar kort. Lukt het de plant niet om te ontkiemen in de eerste winter, dan is de plant het volgende jaar weg. Het is dus zaak om te maaien voordat de ratelaar zaad kan zetten. Dit is in de regel rond half juli. Spuiten is dus niet nodig.  Omdat de ratelaar eenvoudig bij de wortels van gras kan komen als het gras kort is,  luidt het advies wel om de percelen niet te kort de winter in te laten gaan.
Boeren die op het perceel een pakket voor agrarisch natuurbeheer hebben liggen dat bemesting met drijfmest toestaat, doen er goed aan die mest ook op te brengen. Belangrijk is wel eerst de pakketvoorwaarden te controleren. Kruidenrijk grasland mag alleen ruige mest hebben. Bij grasland met rustperiode mag de drijfmest na afloop van de rustperiode worden aangebracht.

Onderzoek door Louis Bolk Instituut
Water, Land & Dijken heeft het Louis Bolk Instituut gevraagd om de plotselinge explosieve groei van de gele ratelaar in sommige delen van het werkgebied te onderzoeken.

Meer informatie?
Boeren die van de ratelaar af willen, kunnen voor advies terecht bij de veldcoordinatoren van Water, Land & Dijken of bij Els Wennekers.

Pilot beheerpakket Kringlooplandbouw van start

10 leden van Water, Land & Dijken doen na de zomer mee met een pilot rond het nieuwe beheerpakket ‘Kringlooplandbouw’. Dit pakket kent 5 vaste en een serie flexibele maatregelen op bedrijfsniveau die boeren kunnen nemen om effectiever gebruik  te maken van meststoffen en van de bodem.

Testen of flexibel beheerpakket werkt 

De boeren gaan in de praktijk testen hoe het nieuwe beheerpakket het beste kan worden ingericht. Annemarie Koelemeijer, als projectleider bij Water, Land & Dijken betrokken bij de pilot: “We willen kijken of een pakket met flexibele maatregelen aansluit bij de behoeften van boeren. Meestal krijgen boeren de keuze uit vooraf bepaalde pakketten, nu kunnen ze zelf bepalen welke maatregelen ze willen of kunnen uitvoeren. Net wat zinvol is voor hun bedrijf en de kringloopwijzer.”

Verder verbreden

De pilot moet ook uitwijzen of het werken met flexibel pakket past bij hoe de agrarische collectieven werken, vertelt Annemarie Koelemeijer: “Ook onderzoeken we of het pakket breder kan worden en meer kan aansluit bij kringlooplandbouw. Het stimuleren van kringlooplandbouw gaat over het stimuleren van een schonere omgeving, waar bodem- en waterkwaliteit baat bij hebben.”

Punten en vergoeding

Elke deelnemer aan het beheerpakket bepaalt vooraf welke maatregelen hij of zij uitvoert en met welke intensiteit. Hieraan zijn punten gekoppeld en die bepalen weer de vergoeding. De maatregelen grijpen in op bemesting, bodemgebruik, gewas en beweiding. Annemarie Koelemeijer: “Het beheerpakket Kringlooplandbouw biedt boeren een praktisch werkbare invulling aan,  voor een meer duurzame landbouw.” De twee betrokken collectieven zullen een systeem voor de administratie en controles rond het beheerpakket ontwikkelen.

Ervaringen uitwisselen

De deelnemende boeren, naast de 10 van Water Land & Dijken ook 10 van uit het Utrechtse collectief RVV, wisselen via Whatsapp en bijeenkomsten hun ervaringen uit.

Samenwerking

De pilot kwam tot stand in een nauwe samenwerking tussen boeren, collectieven (WLD en RVV), BoerenNatuur, waterschappen (AGV, HdSR en HHNK), PPP-Agro advies, LTO-projecten en NMI.

Wilt u mee weten over de pilot? Neem dan contact op met Annemarie Koelemeijer.

 

 

Start aanleg 12,5 km natuurvriendelijke oevers

De komende maanden legt Water, Land & Dijken weer 12,5 kilometer nieuwe natuurvriendelijke oevers aan op de percelen van 25 leden. De oevers zorgen voor meer biodiversiteit en gaan afkalving van slootkanten tegen. De aanleg wordt gefinancierd vanuit een Europese subsidie (POP 3). Water, Land & Dijken verzorgde de subsidieaanvraag, regelde alle benodigde vergunningen en zorgde voor een aannemer die het werk zal uitvoeren.

Oevers verhogen biodiversiteit
De extra kilometer volgen op 50 km natuurvriendelijke oevers die Water, Land & Dijken al eerder aanlegde in Laag Holland. Projectleider Walter Menkveld: “ Uit recent onderzoek [ link ] bleek dat de oevers veel opleveren aan natuurwaarden. Ze zorgen namelijk voor een extra type leefgebied in de polders en dat trekt andere vogels en planten aan. Daarom zijn we blij de volgende 12,5 kilometers aan te kunnen leggen”.

Hoe ziet de natuurvriendelijke oever eruit?
De aannemer gaat vanaf 15 augustus aan de slag bij 25 agrarische bedrijven. Hij zal bossen dun wilgenhout plaatsen tussen houten palen in de bodem die maximaal 1 meter van de kant komen te staan. Vervolgens zet hij jute vast op de beschoeiing, brengt bagger in de zone tussen de palen en de slootkant en plant hier riet of liesgras.

Beheer onderdeel van ANLb
Walter Menkveld: “Het beheer van de natuurvriendelijke oevers zijn onderdeel van ANLb. Onze leden die meedoen ontvangen dus in de toekomst een vergoeding voor om ze te onderhouden.”

Wilt u meer weten over dit project ? Neem dan contact op met Walter Menkveld

 

Eerste terugblik op weidevogelseizoen 2018

Het weidevogelseizoen van 2018 is nog maar net ten einde. Toch kan al voorzichtig geconcludeerd worden dat het een goed jaar is geweest voor de weidevogels in het werkgebied van Water, Land & Dijken. Zo’n 400 boeren hebben zich samen met 650 vrijwilligers op bijna 5.300 ha met hart en ziel ingezet voor de grutto en andere soorten.

Weersomstandigheden cruciaal voor weidevogels
De koude periode aan het begin van dit jaar leek een negatief effect te hebben op de weidevogels. De kieviten die al kuikens hadden moesten hard werken aan de overleving van hun kroost. Maar de goede weersomstandigheden daarna én de bereidheid van de boeren om een laagje water in greppels of op het land te zetten, zorgde voor voldoende voedsel voor de vogels. Tijdens het seizoen is ook nog 500 ha last minute beheer afgesloten: boeren stelden het maaien op het laatste moment uit om de weidevogels te kunnen laten schuilen in deze percelen. Zelfs afgelopen week zijn er nog percelen uitgesteld.

Bepalen van het broedsucces
In een aantal polders hebben vrijwilligers van Water, land & Dijken de broedresultaten in kaart gebracht. Om een weidevogelpopulatie in stand te houden is een broedsucces van 50 % noodzakelijk. In een deel van de getelde polders bleek het broedsucces (ver) boven de dit percentage te liggen. In enkele polders werd dit cijfers niet gehaald.

Grutto’s en tureluurs
Bij het bepalen van het broedsucces spelen veel factoren een rol. Veldcoordinator Frans Parmentier van Water, Land & Dijken: ”In de Krommenierwoudpolder en polder Krommeniedijk bleven de vogels langs hangen, andere gebieden waren snel leeg, zoals Westzanerveld. Hier verdwenen de grutto’s snel, waarschijnlijk door de komst van een vossengezin.”  Hij zag dat de tureluurs op veel plekken wel langer bleven rondhangen met hun kuikens. “De tureluur is een dankbare soort die het vrijwel altijd goed doet.”

Veel last van predatie

Ondanks de positieve indruk ondervinden sommige gebieden veel last van predatie. De agrarische natuurvereniging werkt samen met de Wildbeheereenheden intensief aan het tegengaan van de aanwezigheid van roofvijanden van weidevogels. Verruiming van regelgeving zou hierbij helpen, maar is een traject dat nog veel inspanning vergt.

Wilt u meer weten? Dan kunt u terecht bij Martine Bijman.

Manifest voor duurzame toekomst Metropoolregio

Historische en moderne steden en dorpen, uitgestrekte weilanden met grutto’s en moderne akkerbouw: alles is dicht bij elkaar te vinden in Metropoolregio Amsterdam. Hoe wil de landbouw haar rol oppakken om economie én ecologie in dit uniek gebied te versterken?

LTO Noord Regio West, Water, Land & Dijken, CONO Kaasmakers en FrieslandCampina hebben hun visie hierop verwoord in het manifest ‘Landbouw en landschap in de Metropoolregio Amsterdam’. Gedeputeerde Tekin van de provincie Noord-Holland en voorzitter van het portefeuillehouders overleg Metropolitaan Landschap, nam het manifest donderdag 14 juni in ontvangst.

Prikkels voor natuurinclusieve landbouw
Het zijn vooral de agrariërs die metropool beheren, stellen de opstellers van het manifest. Met het manifest bieden ze daarom de overheid, de markt en keten handvatten voor de rol van de landbouw bij de versterking van economie en ecologie.
Volgens het manifest steunen sterkere prikkels voor ‘natuurinclusieve’ landbouw ondernemers in het maken van groenere bedrijfsbeslissingen. Daarmee gaat de Metropoolregio een blijvend fraaie toekomst tegemoet voor zowel agrarische ondernemers, als recreanten en bewoners. Tot 2040 zijn er vier thema’s die aandacht moeten en gaan krijgen. Dit zijn biodiversiteit, bodem en water, stimulansen voor groen ondernemerschap en synergie tussen overheid en markt.

‘Zorgen dat iedereen kan aanhaken’
Sjaak Hoogendoorn, voorzitter van Water, Land & Dijken ziet het manifest als een manier om met alle partijen een stip aan de horizon zetten voor een duurzame toekomst van de landbouw in de Metropoolregio. “Er zijn al heel veel inspirerende initiatieven en ontwikkelingen. Hoe stroomlijnen we de energie tot een beweging waarbij iedereen aanhaakt? Wezenlijke veranderingen beklijven alleen als ze gebeuren vanuit samenwerking en ieders persoonlijke betrokkenheid.”

Uitgestoken hand
De overhandiging van het manifest is voor de ondertekenaars een uitgestoken hand aan de Metroloopregio Amsterdam om samen met alle betrokken partijen, instanties en overheden te werken aan een nog mooier MRA-landschap.

U kunt het manifest hier downloaden.