Jaarverslag 2017 in nieuwe vorm

Met plezier presenteren we ons jaarverslag van 2017. We hebben het een nieuw jasje gegoten. Met dit e-zine krijgt u snel een goed beeld van alle projecten waar we het afgelopen jaar aan werkten, als initiatiefnemer of als partner. In het midden van het jaarverslag komt u drie van onze boeren tegen – zij vormen immers het hart van de vereniging. Net overigens als alle vrijwilligers, die zich in 2017 en ook in 2018 met veel enthousiasme inzetten voor plattelandsnatuur in onze regio.

 

Knalgele nestkappen

Om nesten te sparen bij het gebruik van de sleepslangbemester hebben we nestkappen aangeschaft. Deze kappen kunnen voor het bemesten met de sleepslangbemester over de op het perceel aanwezige weidevogelnesten worden geplaatst.

Drukke tijden voor boeren en drukke tijden voor weidevogels
Met het aanbreken van de drukke tijden voor boeren en loonwerkers breekt ook het weidevogelseizoen aan. Vogels draaien kuiltjes en leggen hun eerste eieren. Dat weidevogels en agrarische bewerkingen niet altijd eenvoudig samengaan weten we allemaal. Denk maar eens aan het bemesten met de sleepslang terwijl er al nesten liggen. Die rond slingerende slang over percelen en de nesten die daar middenop liggen maakt het werk soms lastig uit te voeren. Gelukkig zijn er inventieve oplossingen!

Ronde ijzeren kap
De knalgele nestkap is van ijzer en voorzien van 4 ijzeren poten die over het nest, de grond in wordt gedrukt. Hierdoor kan de slang eenvoudig over het nest glijden zonder dat het beschadigd. Door de knalgele kleur zijn de kappen eenvoudig terug te vinden na het bemesten.

WLD geeft de nestkappen in bruikleen aan loonwerkers en eigenaren van sleepslangbemesters
Het gebruik van de nestkappen is gratis. Per sleepslangbemester zijn er maximaal 20 kappen beschikbaar, deze zijn in bruikleen gegeven aan de loonwerker. Gaat de loonwerker bij u aan de slag met de sleepslangbemester? Vraag uw loonwerker of hij deze knalgele kappen al in bruikleen heeft. En informeer uw vrijwilligers groep wanneer er bemest gaat worden, dan kunnen zij helpen de knalgele kappen over de nesten te plaatsen.

Wilt meer weten over het gebruik van de nestkappen?
U kunt ons mailen of bellen, secretariaat@waterlandendijken.nl of 0299-437463.

Filmpje op youtube.com
Hieronder kunt u een filmpje bekijken over het gebruik van de nestkap in combinatie met de sleepslangbemester.

Eerste bodemcoaches kunnen aan de slag

Zes bodemcoaches ontvingen deze week het certificaat waarmee ze binnenkort het veld in kunnen gaan om samen met boeren te kijken naar de kwaliteit van de bodem. De zes zijn de eerste lichting bodemcoaches die door Agrarische Natuurvereniging Water, Land & Dijken zijn opgeleid.

“De aandacht voor de bodemkwaliteit en duurzaam bodembeheer in de landbouw groeit sterk.” zegt Walter Menkveld van Water, Land & Dijken. Wereldwijd staat bodemkwaliteit sterk onder druk en daarmee de voedselzekerheid voor de samenleving en de basis van het inkomen in de landbouw. Steeds meer boeren willen beter weten wat de kwaliteit van de bodem is, kijkende naar o.a. het bodemleven, de beworteling en waterhuishouding, om daarna te leren hoe die bodem te verbeteren en duurzaam te beheren. De bodemcoaches gaan in deze behoefte voorzien.

Effectieve maatregelen

De bodemcoaches kregen hun opleiding in de praktijk van bodemexpert Coen ter Berg, dankzij financiering vanuit het Groen Kapitaal programma van Provincie Noord-Holland. Ze schoolden zich in het maken van een bodemanalyse en welke maatregelen zinvol en effectief zijn om de structuur, het organisch stofgehalte en de waterhuishouding van een bodem te verbeteren.

Eerste focus op bodem veehouderij

De eerste lichting coaches richt zich specifiek op de bodem percelen van veehouders in het veenweidegebied van Noord-Holland. Binnenkort zullen ook bodemcoaches worden opgeleid voor de akkerbouw-, tuinbouw- en bollensector.

Aanmelden kan straks via Landbouwportaal Noord-Holland

De zes bodemcoaches die hun certificaat ontvingen van Water, Land & Dijken gaan eerst aan de slag bij een kleine groep veehouders. Vanaf eind mei kunnen boeren die belangstelling hebben om samen met een bodemcoach een bodem-APK uit te voeren zich opgeven via Landbouwportaal Noord-Holland. Dan wordt deze speciale website voor boeren gelanceerd met veel informatie, advies en subsidiemogelijkheden ter verbetering van de bodem- en waterkwaliteit. De landbouworganisaties zullen boeren later dit voorjaar verder hierover informeren. Het landbouwportaal komt tot stand vanuit de samenwerking Bodem & Water. Hierin bundelen LTO Noord, de agrarische collectieven, de provincie en de waterbeheerders in Noord-Holland de krachten.

Op de foto 5 van de gecertificeerde bodemcoaches.

Meer informatie Annemarie Koelemeijer, 0299-437463, a.koelemeijer@waterlandendijken.nl

Peilgestuurde drainage bij Elmer Kramer

De peilgestuurde drainage tegen bodemdaling is nu ook aangelegd op het perceel van Elmer Kramer. Vanaf nu kan er goed gekeken worden of het grondwaterpeil in het voorjaar wat lager kan voor het vee, of dat het past om het grondwaterpeil hoger te zetten in drogere tijden, hieronder ziet u een goed filmpje van de aanleg van dit technische staaltje.

Onderzoek naar insecten met plakstrips

Water, Land & Dijken plaatste samen met vrijwilligers in de maand mei op 6 bedrijven series plakstrips. daarmee meten ze de voedselbeschikbaarheid voor weidevogelkuikens. De bedrijven hebben verschillende beheerpakketten, bijvoorbeeld uitgestelde maaidata en kruidenrijk grasland.

Hoeveelheid en grootte van insecten

In totaal zijn op 47 percelen meerdere malen 10 plakstrips geplaatst die steeds 2 dagen bleven staan. Als de plakstrips tegelijkertijd op meerdere plekken staan valt er iets te zeggen over de verschillen, bijvoorbeeld tussen de beheerpakketten. Hoeveel insecten zijn er aanwezig en waar zitten de grotere insecten? Want de grote insecten zijn vooral van belang voor kuikens in de opgroeifase.

Meetlat voor beschikbaarheid kuikenvoedsel

De strips zijn in een database geplaatst op een website en worden handmatig nagelezen. Vanaf volgend jaar kunnen de strips via een site worden ingevoerd. Bedoeling is om 3 jaar lang plakstrips plaatsen. Daarna zijn er waarschijnlijk genoeg gegevens verzameld om een meetlat te kunnen ontwikkelen die iets zegt over de hoeveelheid beschikbare voedsel voor de weidevogelkuikens.

Nationale insectentelling

Het onderzoek met plakstrips kon van start dankzij de steun van de Stichting Beheer Natuur en Landelijk Gebied en de Rabobank Waterland en omstreken.  En door de inzet van vrijwilligers van Water, Land & Dijken. Zij weten hoe cruciaal insecten zijn voor de weidevogelpopulatie. Het Louis Bolk Instituut heeft in samenwerking met Bureau EIS, een kenniscentrum voor ongewervelden en insecten, een handleiding opgesteld voor het plaatsen van de plakvallen.
Voor de toekomst hebben we een nationale insectentelling voor ogen waar onze vrijwilligers aan mee zouden kunnen werken.

Het Noord-Hollands Dagblad besteedde eind vorig jaar aandacht aan het insectenonderzoek.

Winnaar van de Gouden gruttopul 2017

De winnaar van de Gouden gruttopul 2017 is de familie Al uit Krommeniedijk. Dit is het vijfde jaar dat deze trofee werd uitgereikt door de Vrijwilligersraad van Water, Land & Dijken (WLD). De meest weidevogelvriendelijke boer in het werkgebied van WLD, ontving deze prijs afgelopen woensdagavond op de Slotavond van het weidevogelseizoen.

Weidevogelbeschermers van het eerste uur

Dit bedrijf doet al meer dan 30 jaar, op initiatief van vader Henk Al, aan actief weidevogelbeheer. De laatste 10 jaar is het aantal nesten op het bedrijf ongeveer gelijk gebleven, terwijl bijna overal in ons land de aantallen weidevogels achteruitgegaan zijn.

Een eer om deze prijs te mogen ontvangen

Gert Jan noemde het winnen van de Gouden gruttopul een eer, en benadrukte dat de eer zeker ook toekomt aan de vaste, trouwe en super enthousiaste vrijwilligers Bob van Duin (vanaf het eerst uur), Jur van Steen, Wim Brussel en Maarten Wouda, “Samen beschermen we de weidevogels” zei Gert Jan. Bescherming van de weidevogels is ook mogelijk is gemaakt door de vereniging Water, Land en Dijken en bedankte voorzitter Sjaak Hoogendoorn daarvoor. Gert Jan greep deze gelegenheid aan om op te merken dat een gezonde bedrijfsvoering samen kan gaan met meer oog voor meer biodiversiteit. Het zou in de toekomst mogelijk moeten zijn dat biodiversiteit iets opbrengt voor de agrarische ondernemer besloot Gert Jan in zijn dankwoord.

Stabiele weidevogelpopulatie en veel soorten

De goede resultaten werden bereikt door o.a. de volgende vormen van beheer: gebruik van ruige mest, water in de greppels in het voorjaar, vroeg weiden en gefaseerd maaien. Doordat er geen kunstmest wordt gebruikt, blijft ook de grasmat bloem- en kruidenrijk, dus prima land voor opgroeiende kuikens. De familie Al pacht ook land van Landschap Noord-Holland en Staatsbosbeheer, waarnaar de kuikens kunnen uitwijken als er eventueel gemaaid gaat worden. De zeer deskundige groep vrijwilligers zoeken in het voorjaar de nesten op en registreren deze. En zorgen zo voor een stabiele weidevogelpopulatie met behoud van een heel breed pallet van 15 soorten, waaronder grutto, tureluur, kievit, veldleeuwerik en gele kwikstaart. Dit over een tijdsbestek van 10 jaar, terwijl elders de weidevogels achteruit gaan, dat is heel erg knap!

Eervolle vermelding

Het bedrijf was dit jaar voor de tweede keer genomineerd, en ging er nu met de hoofdprijs vandoor. Ook de bedrijven Smit-Krul uit de Mijzen en Wilco Bark uit Overleek waren genomineerd. Zij kregen een eervolle vermelding in de vorm van een bos bloemen.

Investeringen in verduurzaming

Provincie Noord Holland heeft besloten de investeringssubsidie voor ‘Jonge landbouwers’ open te stellen van 4 december 2017 tot en met 15 januari 2018.

Er is financiering beschikbaar voor fysieke investeringen in verduurzaming van agrarische ondernemingen van jonge landbouwers. Er zijn 27 maatregelen benoemd die hiervoor in aanmerking komen. Zie voor meer informatie https://zoek.officielebekendmakingen.nl/prb-2017-4722.html

Agrarisch natuurbeheer binnen Natuurnetwerk

Provincie Noord Holland is voornemens Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN) per 2022 af te schaffen. Alle gronden binnen NNN komen wat de provincie betreft vanaf dan niet meer in aanmerking voor een beheervergoeding agrarisch natuurbeheer.

Water, Land & Dijken is het hier niet mee eens, en is al geruime tijd bezig met een lobby richting provincie om agrarisch natuurbeheer in sommige gebieden binnen NNN ook na 2021 mogelijk te houden.
Onlangs hebben heet WLD samen met LTO een notitie op laten stellen waarin de motivatie hiervoor wordt omschreven ‘Agrarisch natuurbeheer in het Noord-Hollands Nationaal Natuurnetwerk, Knelpunten en oplossingen’. Deze notitie kunt u inzien op de website van Water, Land & Dijken onder het kopje actueel.

De notitie is end mei aangeboden aan gedeputeerde Adnan Tekin en Provinciale Staten van Noord-Holland, waarna er een werkbezoek in ons gebied heeft plaats gevonden.

Water, Land & Dijken zet de lobby voort. Met deze notitie is weer een belangrijke stap gezet.

Hier kunt u de gehele notitie inzien

Hier kunt u samenvatting inzien

Boek vol verhalen over Waterland

Er is veel veranderd in het Waterlandse landschap sinds de jaren ’30! Het nieuwe boek ‘Boeren in Waterland’ geeft daarvan een prachtig beeld. Het maakt delen van de geschiedenis zichtbaar die tot nu toe verborgen zaten in de hoofden van bewoners.

Unieke verhalen en foto’s

Water, Land & Dijken is een van de sponsors van het boek. Want wie werkt aan een sterker platteland, moet ook de geschiedenis kennen! Dit boek ‘Boeren in Waterland’ plaatst alle persoonlijke verhalen van bewoners in een bredere context. U leest over alle grote ontwikkelingen rond landbouw, landschap, natuur en water en de relatie met de stad. Het boek bevat mooie en deels ook unieke foto’s.

Zo bestel je het

Een folder geeft een eerste impressie van het boek, hierin staat ook de bestelinformatie.

Je kunt het ook rechtstreeks bestellen via de website van de uitgeverij.

Een aanrader!

Eerste vlucht met weidevogeldrone succesvol

Water, Land & Dijken spoort weidevogelnesten op met een weidevogeldrone. De drone helpt boeren en vrijwilligers bij het vinden en beschermen van vogels als kievit, grutto en tureluur. De eerste vlucht op 15 maart was gelijk al een succes!

Warmtegevoelige camera

De drone werd de afgelopen twee jaar specifiek ontwikkeld voor weidevogelbescherming. Hij is uitgerust met een gevoelige warmtecamera. Die meet temperatuurverschil tussen de warme nesten en de koude de omgeving en lokaliseert zo de nesten. De locaties worden meteen opgeslagen.

6 drones in Nederland, 1 bij Water, Land & Dijken

Vanaf dit voorjaar vliegen er zes van deze drones in Nederland. Water Land en Dijken vliegt sinds vorige week met deze speciale drone waarvan één in Noord-Holland. We hebben die aangeschaft om onze boeren en vrijwilligers nog beter te kunnen ondersteunen om nesten op te sporen. Vooral als het gras langer wordt is het namelijk lastig de verstopte vogels te vinden.

Mooi hulpmiddel

De drone vliegt een geselecteerd gebied systematisch af. Dit moet ‘s morgens vroeg vóór de zon op is, dan is het temperatuur verschil tussen de nesten en de omgeving het duidelijkst. Na de vlucht zie je een overzicht van alle warmte punten die mogelijk een nest kunnen zijn met gps coördinaten eraan.