Terugblik op het weidevogelseizoen 2026 tijdens slotavond
Het weidevogelseizoen 2026 zit erop. Tijdens onze slotavond op donderdag 24 september blikten we samen met leden en vrijwilligers terug op het afgelopen seizoen. Er zijn veel nesten gevonden en beschermd, maar de resultaten laten ook zien dat de overleving van kuikens een belangrijk aandachtspunt blijft.
Van eerste ei naar een nieuw seizoen
Het weidevogelseizoen startte officieel met het vinden van het eerste kievitsei. Dit jaar werd dat ei op 5 maart in Nederland gevonden. In Noord-Holland volgde het eerste kievitsei op 7 maart, in Amstelveen. Daarna volgden de andere soorten snel. Op 21 maart werd in ons werkgebied, in Oterleek, het eerste grutto-ei van Noord-Holland gevonden door Betsy van Soelen. Twee dagen later vond boer Simon de Boer in Middelie het eerste scholekster-ei van Noord-Holland. Op 31 maart volgde het eerste tureluur-ei, gevonden door boer Ger Verbij en zijn vrijwilligers in Landsmeer. Vanaf dat moment kwam het seizoen echt op gang.
4.725 nesten gevonden en beschermd
In totaal zijn dit jaar 4.725 nesten gevonden en beschermd. Het grootste aandeel daarvan waren kievitsnesten: 2.084. Daarnaast werden, onder meer, 786 scholeksternesten, 776 gruttonesten en 551 tureluurnesten gevonden en beschermd.
Van de gevonden nesten kwam 79% uit. Bij 13% was sprake van predatie en bij 7% was er een andere verliesoorzaak.
Maar alleen het aantal gevonden en uitgekomen nesten vertelt nog niet het hele verhaal. Want uiteindelijk gaat het natuurlijk om de vraag: wordt het kuiken daarna ook groot?
Kuikenoverleving
Daarom zijn ook dit jaar BTS-tellingen uitgevoerd. De BTS (Bruto Territoriaal Succes) geeft inzicht in het uiteindelijke broedsucces op gebiedsniveau. Een nest kan succesvol uitkomen, maar als de kuikens daarna niet overleven, levert dat uiteindelijk geen nieuwe generatie weidevogels op. Gemiddeld komt het BTS voor ons hele werkgebied dit jaar uit op 53%. Dat betekent dat in iets meer dan de helft van de territoria aanwijzingen zijn gevonden dat er jongen succesvol zijn grootgebracht.
Het gemiddelde cijfer zegt echter niet alles. De verschillen tussen gebieden kunnen groot zijn. Daarom is het belangrijk om ook per polder of gebied naar de resultaten te kijken.
Twee gebieden, twee verschillende beelden
In Graftmeer-Zuid werden dit jaar 77 nesten gevonden. Het uitkomstpercentage van de nesten lag met 86% hoog. Ook de BTS voor grutto was met 71% hoog. Dat laat zien dat in dit gebied niet alleen veel nesten zijn uitgekomen, maar dat ook relatief veel kuikens succesvol zijn grootgebracht.
Op Marken werden 142 nesten ingevoerd. Ook hier was het uitkomstpercentage hoog: gemiddeld 83%. De BTS kwam dit jaar echter uit op 22%. Deze twee gebieden laten goed zien waarom we verder moeten kijken dan alleen de nesten. Een hoog percentage uitgekomen nesten betekent niet automatisch dat er ook veel kuikens groot worden.
Wat gebeurt er met een kievitskuiken?
Om beter te begrijpen wat er met kuikens gebeurt nadat een nest is uitgekomen, zijn we dit jaar gestart met een kleinschalig onderzoek naar de overleving en het gedrag van kievitskuikens. Op drie locaties, Heiloo, Hobrede en Oostzaan, volgden we kieviten en hun jongen vanaf het moment dat de nesten uitkwamen. De resultaten van dit onderzoek geven nieuwe inzichten in de eerste, kwetsbare weken van een kievitskuiken. Binnenkort delen we hier meer over.
Predatie in beeld
Ook predatie kwam tijdens de slotavond aan bod. Jerry Lust van Landschap Noord-Holland gaf de lezing ‘Predatie in beeld’. Aan de hand van sporen en andere kenmerken liet hij zien hoe je kunt herkennen welke predator aan het werk is geweest. Als je beter begrijpt wat er in het veld gebeurt, kun je gerichter handelen en effectieve maatregelen nemen.
De velduil in Assendelft
In Assendelft werd dit seizoen een nest gevonden. Dat is bijzonder: velduilen zijn vrij zeldzaam en hun nesten zijn moeilijk te lokaliseren. De veldcoördinator en vrijwilligers volgden het nest gedurende het seizoen. Van vijf eieren groeide het aantal naar zeven en uiteindelijk kwamen zes kuikens uit. De kuikens zijn geringd, zodat ze ook in de toekomst kunnen worden herkend.
Samen leren van het veld
Dankzij de inzet van boeren, vrijwilligers en particuliere deelnemers weten we steeds beter wat er in onze gebieden gebeurt. De resultaten van dit seizoen én het onderzoek naar de kievitskuikens helpen ons om beter te begrijpen waar kansen en aandachtspunten liggen.
Het weidevogelseizoen 2026 zit erop, maar het werk voor de weidevogels gaat door.
